Trade Balance hay cán cân thương mại là hai thuật ngữ rất phổ biến mà chắc hẳn ai cũng đã từng nghe qua. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về thuật ngữ này. Trong bài viết dưới đây, hãy cùng Vận chuyển Lào Việt tìm hiểu kỹ hơn về Trade Balance là gì ngay nhé!
Nội Dung
Trade balance là gì?
Trade balance còn được biết đến với tên gọi khác là “cán cân thương mại” hay “thặng dư thương mại”. Cán cân thương mại là chỉ số dùng để thể hiện sự chênh lệch giữa sản lượng hàng xuất khẩu và hàng nhập khẩu ở một quốc gia vào từng thời điểm nhất định theo quý hoặc năm.
Ví dụ: Cán cân thương mại của Việt Nam vào quý III năm 2021 có số nhập siêu 2.55 tỷ USD. Nhung đến quý IV cùng năm này thì cán cân thương mại đạt xuất siêu với 4.8 tỷ USD.
Trade Balance sẽ chỉ bao gồm giao dịch của các loại sản phẩm như hàng công nghiệp, sản phẩm nông nghiệp, nguyên liệu thô, vận chuyển, du lịch. Và không bao gồm số tiền được tiêu lại tại thị trường cổ phiếu trong nước, cụ thể là việc nhập khẩu những mặt hàng dùng để sản xuất trong thị trường địa phương.
>>>>XEM THÊM: Thuật ngữ thông dụng trong Logistics
Vai trò của Trade Balance ảnh hưởng thế nào đến nền kinh tế?
Cán cân thương mại (Trade Balance) có vai trò rất quan trọng đối với mỗi quốc gia. Dựa vào đó, chúng ta có thể nhận biết được tình hình kinh tế của một quốc gia như thế nào. Cụ thể là:
Tác động đến nền kinh tế
Thông qua Trade Balance, mọi người có thể biết được FDI (Vốn đầu tư nước ngoài) như thế nào?. Nếu FDI giảm thì chứng tỏ rằng nền kinh tế phát triển không tốt, cần có giải pháp khắc phục kịp thời. Bên cạnh đó, khi cán cân thương mại thặng dư thì thu nhập tăng. Từ đó giúp đời sống nhân dân được cải thiện.
Tỷ giá hối đoái
Trade Balance có ảnh hưởng lớn đến tỷ giá hối đoái của một quốc gia. Nếu cán cân thương mại thặng dư thì lúc đó đồng ngoại tệ liên tục chảy vào trong nước. Từ đó, tăng nhu cầu đổi tiền tệ. Lúc này, đồng nội tệ sẽ gia tăng giá trị. Ngược lại, nếu thâm hụt thì nhu cầu mua hàng từ quốc gia khác lớn hơn, nhu cầu về nội tệ giảm và đồng ngoại tệ sẽ tăng.
Các yếu tố ảnh hưởng đến Trade Balance
Trade Balance chịu nhiều ảnh hưởng từ nhiều yếu tố, trong đó điển hình nhất là chính sách thương mại, tình hình lạm phát và tỷ giá hối đoái. Dưới đây, hãy cùng chúng tôi khám phá những yếu tố này nhé!
Các chính sách thương mại
Chính sách thương mại có ảnh hưởng lớn đến việc xuất nhập khẩu của một quốc gia. Tùy từng quy định mà những mặt hàng sẽ bị hạn chế hoặc hỗ trợ, làm thay đổi giá cả. Chẳng hạn như hàng nông nghiệp được chính phủ hỗ trợ, chi phí canh tác giảm và hoạt động sản xuất được khuyến khích hơn. Từ đó, giá bán mặt hàng này có thể giảm. Hoặc nếu mức thuế nhập khẩu với một số mặt hàng quá cao sẽ tạo rào cản cho các thương nhân và gây nên tình trạng thâm hụt cán cân.
Lạm phát
Giá thành sản xuất sản phẩm sẽ tăng cao nếu lạm phát tăng cao. Ví dụ: Nếu giá gạo tăng cao thì các sản phẩm sản xuất từ gạo cũng bị tăng giá.
Tỷ giá hối đoái
Đây là một trong những yếu tố quan trọng nhất, tác động trực tiếp đến Trade Balance. Khi hàng xuất khẩu có giá cao hơn hàng nhập khẩu thì rất khó để các sản phẩm nội địa cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Nguyên nhân dẫn đến thâm hụt Trade Balance
Thâm hụt Trade Balance có thể do những nguyên nhân sau:
- Lạm phát tăng cao.
- Ngân sách thâm hụt.
- Tiết kiệm và đầu tư quá chênh lệch.
- Cơ cấu xuất nhập khẩu.
- Chính sách giảm thuế nhập khẩu.
Cách tính cán cân thương mại
Theo giáo trình Kinh tế Vĩ Mô thì Cán cân thương mại thể hiện bằng Net Exports – NX (Giá trị xuất ròng) và được tính bằng công thức sau:
Net Exports Formula = Exports of Goods + Exports of Services – Imports of Goods – Imports of services
Trong đó:
- Export (X) là giá trị xuất.
- Import (IM) là giá trị nhập.
Công thức tính giá trị xuất khẩu (X) theo sản lượng
Giá trị xuất khẩu được tính theo công thức X = F(Y).
Trong bối cảnh nhu cầu xuất khẩu không bị ảnh hưởng bởi thu nhập bình quân và sản lượng hàng hóa trong nước thì có thể áp dụng công thức này để tính giá trị xuất khẩu. Lúc này, giá trị xuất khẩu sẽ phản ánh được lượng tiền mà người tiêu dùng nước ngoài sử dụng để mua sắm những sản phẩm trong nước.
Hàm xuất khẩu sẽ có dạng: X = Xo
Công thức tính giá trị nhập khẩu (IM) theo sản lượng
Giá trị nhập khẩu được tính theo công thức IM = F(Y).
Giá trị nhập khẩu sẽ phản ánh lượng tiền mà người tiêu dùng trong nước sử dụng để mua hàng hóa nước ngoài. Giá trị nhập khẩu sẽ phụ thuộc nhiều vào thu nhập và sản lượng nước nhập khẩu.
Hàm nhập khẩu sẽ có dạng: IM = MPM x Y
Trong đó:
- MPM hay xu hướng nhập khẩu biên cho biết khi thu nhập tăng một đơn vị thì công dân sẽ myoon chi thêm bao nhiêu cho hàng nhập khẩu.
- Y là sản lượng tiêu thụ
Đồ thị cán cân thương mại
Trade Balance hay cán cân thương mại ở một quốc gia có thể rơi vào 3 tình huống: thâm hụt, thặng dư, cân bằng.
Qua đồ thị cán cân thương mại trên ta biết được:
- Cán cân thương mại thặng dư (X>IM) nếu nền kinh tế tạo ra sản lương ở điểm Y1.
- Cán thương mại cân bằng (X=IM) nếu nền kinh tế tạo ra sản lượng tại điểm Y0.
- Cán cân thương mại thâm hụt (X<IM) nếu nền kinh tế tạo ra sản lượng ở điểm Y2.
Như vậy, nếu mức nhập khẩu và xuất khẩu không đổi và sản lượng của một quốc gia tăng lên thì cán cân thương mại sẽ có xu hướng bị thâm hụt cao. Do đó, trong quá trình phát triển kinh tế cần dịch chuyển đường xuất khẩu lên trên mới làm giảm thâm hụt thương mại khi sản lượng gia tăng.
Bài viết trên chúng tôi đã giải đáp thắc mắc Trade Balance là gì? của bạn. Nếu bạn thấy bài viết hữu ích thì hãy theo dõi website của Vận chuyển Lào Việt để xem thêm nhiều bài viết khác nhé!
